راهنمای مرحله‌ای نظافت محل کار در حضور کار کنان [0 تا 100]

در بسیاری از شرکت‌ها امکان تعطیل کردن دفتر برای نظافت وجود ندارد. از طرفی، اگر نظافت در ساعات کاری بدون برنامه انجام شود، معمولاً نتیجه این می‌شود: رفت‌وآمد مختل می‌شود، تمرکز کارکنان پایین می‌آید، بعضی نقاط به‌خاطر تردد زیاد دوباره کثیف می‌شود و حتی خطراتی مثل لغزندگی کف یا حساسیت به بوی مواد شوینده به وجود می‌آید.

این مقاله یک راهنمای آموزشی و جامع برای نظافت محل کار در حضور کار کنان است؛ به زبان ساده و کاملاً اجرایی، با زمان‌بندی مشخص، نکات ایمنی روشن و روش‌هایی که در بسیاری از محیط‌های کاری جواب می‌دهد.

چرا نظافت در حضور کارکنان حساس‌تر است

نظافت در ساعات کاری فقط «تمیز کردن» نیست؛ مدیریت مزاحمت و ایمنی هم هست. معمولاً این چالش‌ها دیده می‌شود:

• اختلال در کار به دلیل سروصدا، بستن مسیرها یا جابه‌جایی وسایل

• کاهش کیفیت نظافت چون تردد ادامه دارد و بعضی نقاط دوباره آلوده می‌شود

• ریسک ایمنی مثل سر خوردن روی کف خیس یا برخورد با کابل و تجهیزات

• حساسیت به بو و مواد شوینده مخصوصاً در فضای بسته با تهویه محدود

• نگرانی درباره حریم میزها و مدارک اگر مرزبندی انجام نشود

برای حل این موارد، باید نظافت «مرحله‌ای و منطقه‌ای» انجام شود، نه یک‌باره و بی‌برنامه.

اصول طلایی برای نظافت محل کار بدون مزاحمت

این اصول ساده‌اند، اما اگر رعایت شوند، در بسیاری از موارد هم کیفیت کار بالا می‌رود و هم شکایت‌ها کم می‌شود:

• نظافت را منطقه‌ای انجام دهید: هر بار یک بخش کوچک، نه کل دفتر.

• کارهای پر سروصدا را به زمان کم‌تردد ببرید: اول صبح، بعد از ناهار، یا نزدیک پایان ساعت کاری.

• کف را همیشه آخر انجام دهید: چون تردد تا لحظه آخر ادامه دارد.

• مواد کم‌بو و رقیق‌سازی استاندارد استفاده شود: بوی تند هم آزاردهنده است و هم باعث حساسیت می‌شود.

• علامت هشدار و مسیر جایگزین فراموش نشود: مخصوصاً هنگام تی‌کشی یا شستشوی سرویس‌ها.

• وسایل هر میز دست‌کاری نشود مگر با هماهنگی: این کار اعتماد را بالا می‌برد.

آماده‌سازی قبل از شروع نظافت در ساعات کاری

قبل از اینکه تیم نظافت وارد کار شود، یک آماده‌سازی کوتاه لازم است تا کار سریع‌تر و دقیق‌تر انجام شود:

• تقسیم دفتر به چند ناحیه مشخص

  • ناحیه کاری کارکنان

  • اتاق جلسات

  • پذیرش و راهرو

  • آشپزخانه و آبدارخانه

  • سرویس‌های بهداشتی

• تعیین اولویت‌ها

  • نقاط پرتردد مثل ورودی، پذیرش، کنار دستگاه کارت‌زنی یا آسانسور معمولاً زودتر کثیف می‌شود.

• هماهنگی با مسئول دفتر

  • اعلام شود که نظافت در چه ساعت‌هایی و کدام بخش‌ها انجام می‌شود.

• تهویه

  • در بسیاری از موارد باز بودن پنجره یا روشن بودن تهویه، بوی مواد را کم می‌کند.

انتخاب مواد و ابزار مناسب برای محیط اداری

در محیط کار، هدف تمیزی همراه با «کمترین بو و کمترین ریسک» است. این موارد معمولاً انتخاب‌های مطمئن‌تری هستند:

• دستمال میکروفایبر برای گردگیری و تمیزکاری میزها

• جاروبرقی با صدای کمتر برای ساعات کاری

• تی و سطل جدا برای سرویس بهداشتی و بخش‌های عمومی

• شوینده ملایم و کم‌بو برای سطوح عمومی

• ضدعفونی‌کننده استاندارد برای نقاط پر تماس مثل دستگیره‌ها و کلیدها

نکته مهم: استفاده از مواد خیلی تند و ترکیب مواد ناشناس در فضای بسته می‌تواند آزاردهنده باشد و حتی حساسیت ایجاد کند. اگر ماده‌ای بوی تند دارد، بهتر است رقیق‌تر استفاده شود و تهویه فعال باشد.

مراحل عملی نظافت محل کار در حضور کارکنان

این بخش به شکل آموزشی نوشته شده تا قابل اجرا باشد. ترتیب مراحل طوری است که کمترین مزاحمت ایجاد شود.

مرحله ۱: اعلام کوتاه و محترمانه قبل از شروع

1. ۱۰ دقیقه قبل از شروع، به کارکنان همان ناحیه اطلاع داده شود.

2. اگر نیاز است چیزی از کف جمع شود، خیلی ساده درخواست شود وسایل جمع شود.

3. تاکید شود که میزها جابه‌جا نمی‌شود و حریم وسایل رعایت می‌شود.

مرحله ۲: جمع‌آوری زباله بدون سروصدا

1. سطل‌های زباله تخلیه شود.

2. کیسه زباله جدید گذاشته شود.

3. اگر زباله تر در آبدارخانه وجود دارد، همان ابتدا خارج شود تا بو نگیرد.

مرحله ۳: گردگیری سطحی و سریع نقاط قابل مشاهده

1. گردگیری میزها فقط در حد سطح بیرونی و بدون دست زدن به مدارک انجام شود.

2. میز پذیرش، لبه پنجره‌ها و قفسه‌های عمومی تمیز شود.

3. اگر وسیله‌ای روی میز مانع است، دور آن تمیز شود، نه اینکه جابه‌جا شود.

مرحله ۴: ضدعفونی نقاط پر تماس با برنامه مشخص

1. دستگیره‌ها، کلیدهای برق، دکمه آسانسور، تلفن‌های عمومی، دستگاه حضور و غیاب و دستگیره یخچال پاک شود.

2. از دستمال جداگانه برای سرویس بهداشتی استفاده شود.

3. محلول ضدعفونی روی سطح پاشیده نشود اگر احتمال آسیب به تجهیزات وجود دارد؛ بهتر است روی دستمال زده شود.

مرحله ۵: نظافت سرویس بهداشتی در زمان کم‌تردد

1. زمان انجام سرویس‌ها بهتر است نزدیک پایان ساعت کاری یا بین زمان‌های کم‌رفت‌وآمد باشد.

2. کف سرویس در آخر تمیز شود تا خطر لیز خوردن کم شود.

3. تابلو هشدار «کف خیس است» گذاشته شود تا حادثه رخ ندهد.

مرحله ۶: نظافت آبدارخانه بدون ایجاد بو

1. سینک، شیرآلات و سطح کابینت‌ها با شوینده ملایم تمیز شود.

2. سطل زباله آبدارخانه تخلیه شود.

3. اگر امکانش هست، کارهای بو‌دار مثل شستشوی کف با شوینده قوی انجام نشود یا به ساعات پایانی موکول شود.

مرحله ۷: کف‌سازی مرحله‌ای، نه یک‌باره

1. اول جاروبرقی یا جاروکشی انجام شود.

2. سپس تی‌کشی فقط در یک مسیر محدود انجام شود.

3. مسیر خشک به عنوان راه عبور باقی بماند.

4. تا خشک شدن کامل، رفت‌وآمد روی بخش خیس محدود شود.

برنامه پیشنهادی روزانه و هفتگی برای نظافت در حضور کار کنان

داشتن برنامه ثابت باعث می‌شود نظافت «قابل پیش‌بینی و کم‌مزاحمت» شود و کیفیت هم بالا برود.

کارهای روزانه پیشنهادی

• تخلیه زباله‌ها

• گردگیری سریع پذیرش و سطوح عمومی

• تمیز کردن نقاط پر تماس

• کنترل سرویس‌های بهداشتی و شارژ مایع دستشویی

• تی‌کشی محدود مسیرهای پرتردد

کارهای هفتگی پیشنهادی

• گردگیری کامل‌تر قفسه‌های عمومی و اتاق جلسات

• نظافت عمیق‌تر آبدارخانه

• شستشوی دقیق‌تر کف در زمان کم‌تردد

• تمیز کردن شیشه‌های داخلی و پارتیشن‌ها در حد لکه‌گیری

جدول زمان‌بندی پیشنهادی نظافت محل کار در ساعات حضور کارکنان

نکات مهم برای حفظ حریم و افزایش همکاری کارکنان

در بسیاری از موارد، همکاری کارکنان به نوع اجرای تیم نظافت وابسته است. این نکات ساده، فضا را بهتر می‌کند:

• اطلاع‌رسانی کوتاه قبل از ورود به هر بخش

• عدم جابه‌جایی مدارک و وسایل شخصی

• تمیزکاری اطراف وسایل به جای دست زدن به آن‌ها

• رسیدگی به شکایت‌ها با رویکرد اصلاح برنامه، نه بحث

• ثبت نقاط پرتکرار آلودگی و اصلاح مسیر نظافت

اشتباهات رایج در نظافت محل کار هنگام حضور کارکنان

• تی‌کشی کل مسیر بدون باقی گذاشتن راه عبور

• استفاده از شوینده‌های پر بو در فضای بسته

• انجام کارهای پر سروصدا در ساعات اوج کاری

• شستشوی کف قبل از جمع‌آوری گرد و خاک و زباله

• استفاده از یک دستمال یا تی برای همه بخش‌ها، مخصوصاً سرویس بهداشتی

ارتباط نظافت محل کار با مشاعات ساختمان

در شرکت‌هایی که داخل ساختمان‌های اداری قرار دارند، آلودگی ورودی و راهروها سریع وارد دفتر می‌شود. به همین دلیل در بسیاری از موارد، هماهنگی بین نظافت محل کار باعث می‌شود تمیزی ماندگارتر باشد و حجم گرد و خاک داخل دفتر کمتر شود.

در این شرایط، برنامه‌ریزی یکپارچه برای ورودی، راهروها، پاگردها و فضای داخل دفتر می‌تواند نتیجه بهتری بدهد.

سرویک چه خدماتی را انجام می‌دهد؟

سرویک خدمات نظافت را طوری برنامه‌ریزی می‌کند که در ساعات حضور کارکنان، کمترین مزاحمت ایجاد شود و در عین حال کیفیت کار پایین نیاید. مدل اجرا معمولاً بر اساس تعداد اتاق‌ها، متراژ، میزان رفت‌وآمد و حساسیت‌های محیط کاری تنظیم می‌شود.

• طراحی برنامه روزانه و هفتگی برای نظافت

• اجرای نظافت منطقه‌ای برای جلوگیری از اختلال در رفت‌وآمد

• استفاده از مواد کم‌بو و روش‌های ایمن در ساعات کاری

• رعایت حریم میزها و تجهیزات اداری

• پوشش‌دهی خدمات در قالب خدمات نظافت محل کار  به شکل هماهنگ با فضاهای مشترک

جمع بندی

اگر مجموعه نیاز دارد نظافت در ساعات کاری انجام شود اما نظم و تمرکز کارکنان به هم نریزد، معمولاً سپردن کار به تیم حرفه‌ای باعث می‌شود هم زمان‌بندی دقیق‌تر باشد و هم اصول ایمنی و حریم کاری رعایت شود. سرویک می‌تواند بر اساس شرایط دفتر، برنامه نظافت را طوری تنظیم کند که مسیرهای پرتردد در زمان مناسب تمیز شوند و بخش‌های حساس مثل اتاق جلسات و فضای کاری، با هماهنگی انجام شوند. برای شروع، امکان ثبت درخواست وجود دارد تا برنامه متناسب با محیط کار تنظیم شود.